സ്ഥാപന ചരിത്രം
കേരളത്തിലെ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പാറാത്തോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന് സമ്പന്നമായ ചരിത്രപരവും സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ പൈതൃകമാണുള്ളത്. 1963-ൽ രൂപീകൃതമായ ഈ പഞ്ചായത്ത്, കോട്ടയത്തിന്റെ കിഴക്കൻ മലയോര മേഖലയിലെ ഒരു പ്രധാന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായി വളർന്നു. പുരാതന കാലം മുതൽക്കേ പാറാത്തോട് പ്രദേശം ജനവാസമുള്ളതായിരുന്നു. അരയർ, വേടർ, ഉള്ളാടർ, മലമ്പണ്ടാരം, മറവർ, കുറവർ, മന്നാൻ തുടങ്ങിയ വിവിധ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളായിരുന്നു ഇവിടുത്തെ ആദ്യകാല നിവാസികൾ. വേങ്ങത്താനം, ചിറ്റടി, ചോറ്റി, പാലപ്ര തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ 'കൊയിയാൻ' (മഹയാൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ബുദ്ധമത വിശ്വാസികളും താമസിച്ചിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. തെക്കുംകൂർ രാജ്യവുമായുണ്ടായ സംഘർഷങ്ങളാണ് ഇവരുടെ തിരോധാനത്തിന് കാരണമായതെന്ന് ചരിത്രപരമായ ഐതിഹ്യങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പ്രദേശത്തിന് സവിശേഷമായ ഭാഷാപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പൈതൃകമുണ്ട്. ഏകദേശം എ.ഡി. 800 മുതൽ 1100 വരെ, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പ്രദേശം കുലശേഖര സാമ്രാജ്യത്തിന് കീഴിലുള്ള 'നന്തുഴൈനാടി'ന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ഈ പ്രദേശത്ത് സംസാരിച്ചിരുന്ന ഭാഷ തമിഴും മലയാളവും ചേർന്നുള്ള ഒരു പ്രാഥമിക രൂപമായിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ഇത് ഇവിടുത്തെ പുരാതന സാംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. തമിഴ്നാട്ടിലെ ദിണ്ഡിഗലിന് അടുത്തുള്ള ചെട്ടിനാടുമായി നൂറ്റാണ്ടുകളോളം നീണ്ടുനിന്ന വ്യാപാര ബന്ധങ്ങൾ ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ വാണിജ്യ ബന്ധങ്ങൾ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ട ആളുകളെ ഇവിടെ താമസിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും, പാറത്തോടിന്റെ വൈവിധ്യമാർന്ന സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക സ്വഭാവം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പങ്കുവഹിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാനമായ ഒരിടമാണ് പാലപ്ര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. വിവിധ സമുദായങ്ങളിൽപ്പെട്ടവർക്ക് ക്ഷേത്രത്തിലെ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള അവകാശം തലമുറകളായി തുടർന്നുപോരുന്നു. പാറാത്തോട് മുസ്ലീം പള്ളി, ഗ്രേസി മെമ്മോറിയൽ ചർച്ച് തുടങ്ങിയ മതസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഭൂമി നൽകിയതിലൂടെയും ഈ ക്ഷേത്രം ചരിത്രത്തിൽ ഇടംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഇത് പ്രദേശത്തെ മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ അന്തഃസത്തയെ വിളിച്ചോതുന്നു. ഇടക്കുന്നം പള്ളിമുക്കിലെ കുരുവിപ്പാറ പള്ളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വാർഷികോത്സവങ്ങളായ കുംഭപൂരം, ചന്ദനക്കുടം എന്നിവ വിവിധ മത-സമുദായങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെയാണ് പരമ്പരാഗതമായി ആഘോഷിച്ചുവരുന്നത്. പഞ്ചായത്തിന്റെ മുഖമുദ്രയായ ശക്തമായ സാമൂഹിക സൗഹാർദ്ദത്തെയാണ് ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. വായനയിലും പൊതുവായ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും ശക്തമായൊരു പാരമ്പര്യം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ പാറത്തോടിന് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പുരോഗതിക്ക് ഗണ്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകിയ ചിറ്റാടി പബ്ലിക് ലൈബ്രറി, ഇടക്കുന്നം ഗാന്ധിജി റീഡിംഗ് റൂം എന്നിവയുൾപ്പെടെ 10 ലൈബ്രറികളും വായനശാലകളും ഈ പഞ്ചായത്തിലുണ്ട്. നിലവിൽ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ബ്ലോക്കിന്റെ ഭാഗമായ പാറാത്തോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, ഇടക്കുന്നം, മുണ്ടക്കയം, കൂവപ്പള്ളി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി എന്നീ വില്ലേജുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. തനതായ പ്രകൃതിദത്തവും സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ പൈതൃകം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ, പുരാതനമായ ആദിവാസി - കാർഷിക പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ആധുനിക തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായി ഈ പഞ്ചായത്ത് വളർന്നു വികസിച്ചിരിക്കുന്നു.